Frágua de amor
Ano: 2024
Espectáculo coproducido polo Centro Dramático Galego
Maiores de 14 anos
Texto
En Tordesillas asínase un contrato de casamento entre D. João III e D. Catarina, irmá do poderosísimo Carlos V, de España. Para conmemorar a unión, é encomendado teatro a Gil Vicente. ...
En Tordesillas asínase un contrato de casamento entre D. João III e D. Catarina, irmá do poderosísimo Carlos V, de España. Para conmemorar a unión, é encomendado teatro a Gil Vicente. Presenta en Évora a Tragicomédia da Frágua de Amor, festa sobre amor e mudanza. Peregrinos e romeiros ouven falar da fama dos reis e de como o amor os xuntou. Cupido fuxira da nai Venus para axudar D. João III a conquistar o castelo marabilloso, metáfora de Catarina. Venus, deusa da música, con bágoas transformadas en cancións, procura o fillo. Este inventou unha forxa especial (a tal frágua) que prepara Portugal para un novo tempo. É unha máquina movida coa música dos planetas e dos gozos de amor, que transforma a quen queira en algo mellor. Refundir a portuguesa xente, di. Varios se presentan para a refundición: escravos negros, parvos, paxes, frades. Ata a xustiza quere ser reformada na fragua. Gil Vicente, a través do teatro, mostra como a xustiza ten que ser reformada "para o resto non se perder”. En 1524, tal vez entrase Gil Vicente e un grupo probado de compañeiros. Aquí, en 2024, unha nova compañía se xuntou, entre os actores d'A Escola da Noite e os músicos d'O Bando de Surunyo, para a festa que todo transforma en nome do amor.
--
Ao longo de trinta anos de actividade continuada, A Escola da Noite construíu un repertorio vicentino recoñecible (e recoñecido), en torno a máis dunha decena de pezas do noso maior autor. Unha Visitação, Farsa de Inês Pereira, Comedia sobre a divisa da cidade de Coímbra, Pranto, Xuíz da Beira, Auto dos Físicos e, mais recentemente e aínda en cartel, Embarcación do Inferno e Bosque de Enganos son apenas algúns dos espectáculos creados, de forma autónoma ou en co-produción. O respecto polo texto orixinal conciliado con abordaxes escénicas contemporáneas, ben como a explotación da fisicalidade e da musicalidade presentes nas palabras de Gil Vicente, son marcas que identifican a linguaxe artística da compañía e, en particular, a matriz vicentina que reivindica para o seu percorrido. O Bando de Surunyo é un grupo especializado na interpretación de música dos séculos XVI e XVII. O grupo é unha fronte interpretativa do proxecto de investigación Mundos e Fondos da Universidade de Coímbra, un proxecto multidisciplinar de estudo e divulgación de música ibérica dos séculos XVI e XVII. Asume como obxectivo proporcionar ao público, a través da música e da poesía, o contacto coa pluralidade, eclectismo e riqueza do pensamento e imaxinario do rexurdimento e barroco europeos. O núcleo do grupo está composto por un octeto vocal (SSAT/SATB) e tres instrumentos de baixo continuo (viola da gamba, baixo e corda pulsada – viola de man, guitarra barroca e/o tiorba), podendo ser expandido ou reducido en función dos diferentes programas e repertorios interpretados. As súas producións están concebidas para poderen incorporar unha compoñente escénica baseada na danza e xestualidade barroca.
Desafiados en Coímbra polo Teatro Académico de Gil Vicente, as dúas estruturas xúntanse en 2024 para levar á escena Frágua de Amor, escrita en 1524, para celebrar o casamento de D.João III con D. Catarina. A espectacularidade para a festa imaxinada polo autor (visíbel na escenografia e nas músicas que propón) non abranda os ollos críticos de sempre: a igrexa, a través da práctica clerical afastada dos principios espirituais, a xustiza corrupta, a fidalguía improdutiva aspirando a privilexios. A fragua (forxa) serve ao final para “facermos refundición / nesta xente portuguesa”. Con dirección de António Augusto Barros e dirección musical de Hugo Sanches, o espectáculo contará cun elenco de oito actores e actrices, seis cantantes e tres instrumentistas.
Dirección
A ESCOLA DA NOITE GRUPO DE TEATRO DE COÍMBRA Fundada en 1992, estreou 75 espectáculos e presentou cerca de dúas mil cincocentas sesións, en Coímbra e a nivel nacional e internacional (...
A ESCOLA DA NOITE GRUPO DE TEATRO DE COÍMBRA Fundada en 1992, estreou 75 espectáculos e presentou cerca de dúas mil cincocentas sesións, en Coímbra e a nivel nacional e internacional (Angola, Bélxica, Brasil, España, Guinea-Bissau e Moçambique). Na escolla do repertorio, procura un equilibrio entre autores clásicos e contemporáneos, con dous especiais puntos de interese: a obra de Gil Vicente e a dramaturxia en lingua portuguesa. Esquilo, Eurípides, Tchékhov, Lorca, Beckett, Heiner Müller, José Sanchis Sinisterra, Nelson Rodrigues, Plínio Marcos e Abel Neves son algúns autores que xa traballou. Os últimos anos, ten afondado unha nova fronte de traballo – a adaptación escénica de textos non dramáticos a partir, por exemplo, das obras de Ruy Duarte de Carvalho, Rubem Fonseca e Franz Kafka e, na poesía, de Adélia Prado e Manoel de Barros. Desde setembro de 2008, é a compañía residente e a responsable pola xestión e programación do Teatro da Cerca de Son Bernardo, equipamento municipal construído para a albergar e que integra a Rede de Teatros e Cine-Teatros Portugueses.
O BANDO DE SURUNYO é un grupo especializado na interpretación de música dos séculos XVI e XVII. O nome é retirado dunha panxoliña do século dezasete portugués e significa “bando de estorniños”. O grupo é a fronte interpretativa e laboratorial dun proxecto multidisciplinar que incide particularmente sobre repertorio inédito albergado por fontes portuguesas, presentando en case todos os seus concertos obras inéditas en primeira audición moderna. O proxecto abrangue, porén, música tanto de aquén como de alén-fronteiras, tendo como obxectivo proporcionar ao público, a través da música e da poesía, o contacto coa pluralidade, ecletismo e riqueza do pensamento e imaxinario do rexurdimento e barroco europeos. Os nosos concertos son preparados sobre unha rigorosa base de investigación musicolóxica e no estudo afondado do contexto histórico e cultural da música que interpretamos. Todas as obras son preparadas directamente a partir dos manuscritos ou impresos orixinais e interpretadas utilizando instrumentos e prácticas interpretativos historicamente informadas A íntima relación entre son e palabra que emerxe na música europea na transición do século dezaseis ao dezasete é o eixe central da abordaxe ao estudo e interpretación do repertorio polo O Bando do Surunyo. A música colocábase entón ao servizo do texto, vehiculando, ilustrando e potenciando o seu contido poético e afectivo. A transmisión eficaz e elocuente dese contido nas súas múltiples lecturas e funcións -literal, teatral, histórica, simbólica, relixiosa, política e filosófica - constitúe a base para a construción dunha concepción interpretativa que persegue hoxe o mesmo obxectivo da música de entón: divertir e conmover o público a través da palabra, do xesto e do son.
ANTÓNIO AUGUSTO BARROS
Oliveira de Azeméis, 1957. Director artístico d'A Escola da Noite desde a fundación e do TCSB desde 2008.Iniciou a súa actividade teatral en 1975, no TEUC, onde fundou e dirixiu a revista “Teatruniversitario”, orientou exercicios dramáticos (a partir de textos de Tchékhov, M. Torga e A. Pimenta) e escribiu e co-dirixiu Borisvilândia, a partir de Boris Vian. Cofundador da Semana Internacional do Teatro Universitario / Bienal Universitária de Coímbra (SITU/BUC) – 1978/1990. Asesor de dirección do T. N. D. Maria II (1989/90),director do Teatro Académico de Gil Vicente (1991/94), membro do comissariado de Coímbra, Cidade Capitaldo Teatro (1992/93), membro do Consello Nacional de Teatro e xurado de dúas edicións dos premios Garrett (creación artística e texto). Dirixiu cursos para Forum Danza, Chan de Oliva, IPJ, IFICT, Gretua e Balleteatro. Coordinou accións de formación: “Unha clase vicentina” (profesores, 2004 e 2006), “Tchékhov nun acto”(afeccionados de teatro, 2007) e a disciplina “Taller de Artes”, do Curso de Estudos Artísticos da UC (2007/10). Colaborou, na área cultural, coas publicacións Grande Reportaxe, Xornal de Letras, Diario de Lisboa e, deforma máis sistemática, na área específica da crítica teatral, con #o Expreso até 1991. En 1995, concibiu o programa Escena Lusófona, que dirixe até hoxe. N'A Escola da Noite, dirixiu máis de 30 espectáculos, entre os que se atopan Susn, de H. Achternbusch (1993) e, os últimos anos, Teatro Menor, de J. S. Sinisterra (2011); Animais Nocturnos, de J. Mayorga (2011); Novas directrices en tempos de paz, de Bosco Brasil (2013); As Orações de Mansata, de Abdulai Sila (2013); Auto dos Físicos, de Gil Vicente (2014); Da sensación de elasticidade cando se marcha sobre cadáveres, de Matéi Visniec (2014); Embarcación do Inferno, de Gil Vicente (2016, co-produción con Cendrev); TOMEO Historias Perversas, de J. Tomeo (2017); Palhaço Velho Precisa-se, de Matéi Visniec (2020); Cidade, Diálogos, de Gonçalo M. Tavares (2021); Cabaret Vian - Recital, de Boris Vian (2022)
HUGO SANCHES
O Bando de Surunyo é dirixido por Hugo Sanches, doutorado con distinción e loanza en Estudos Musicais pola Facultade de Letras da Universidade de Coímbra, mestre e licenciado en Interpretación Musical (música antiga - alaúde) pola Escola Superior de Música e Artes do Espectáculo (ESMAE, Porto), e pos-graduado en psicoloxía da música pola Facultade de Psicoloxía e Ciencias da Educación da Universidade do Porto. Reparte a súa actividade entre a interpretación, o ensino e a investigación, especializándose en música dos séculos XVI e XVII nos dominios tanto da práctica interpretativa, como da teoría e pensamento estética e filosófico. É coordinador e profesor do Curso de Música Antiga da ESMAE e na Facultade de Letras da Universidade de Coímbra. É aínda investigador do Centro de Estudos Clásicos e Humanísticos da Facultade de Letras da Universidade de Coímbra onde se dedica sobre todo ao estudo, edición e interpretación do repertorio musical ibérico inédito do século XVII.
ANA ROSA ASUNCIÓN
Mangualde, 1965. Membro fundador d’A Escola da Noite, no cal é responsábel da imaxe gráfica e pela concepción de vestiario e atrezzo da gran maioría dos espectáculos presentados desde 1992.Frecuentou a Licenciatura en Historia da Facultade de Letras da Universidade de Coímbra (UC). Traballou cos directores António Augusto Barros, António Jorge, António Mercado, Cándido Pazó, José Ruso, Konrad Zschiedrich, Nuno Carinhas, Pierre Voltz, Ricardo Pais, Rogério de Carvalho, Sílvia Brito e Sofia Lobo, entre outros. Foi membro da dirección da Bienal Universitaria de Coímbra, onde desenvolveu proxectos como a primeira representación portuguesa na Quadrienal de Praga, a exposición Máquinas de Escena (Teatro OBando), concertos de Meredith Monk e Penguin Café Orchestra e Mostra de Danza Contemporânea Portuguesa. Desenvolveu traballos gráficos para a Escena Lusófona, a Biblioteca Municipal de Cantanhede, o Instituto de Estudos Filosóficos da Facultade de Letras da UC e para o proxecto 365 Días de Lectura.
JOÃO MENDES RIBEIRO Fundador d'A Escola da Noite. Licenciouse na Facultade de Arquitectura da Universidade do Porto. O seu traballo foi obxecto de moitas publicacións e exposicións internacionais, destacándose a presenza na representación portuguesa da 9.a Mostra Internacional de Arquitectura da Bienal de Venecia, en 2004.Recoñecido con diversos premios, entre #o cal se destacan: os Premios Architécti 1997 e 2000; o Prémio Diogo de Castilho 2003; o Premis FAD d’Arquitectura i Interiorisme 2004; a Mención Honrosa do Prémio The World’s Leading Emerging Architecture Award; nomeamento para o European Union Prize forContemporary Architecture – Mies Van Der Rohe Award 2001 e 2005; finalista da II e IV Bienal Iberoamericanade Arquitectura e Enxeñaría Civil 2000 e 2004; finalista dos Premis FAD d’Arquitectura i Interiorisme 1999,2001, 2002 e 2004. En 2006 foi distinguido, pola Presidencia da República, coa Comenda da Orde do Infante D. Henrique. En 2007, foi medalla de ouro na Quadrienal de Praga. Dá aulas, desde 1991, a disciplinade Proxecto no Dep. Arquitectura da FCTUC, sendo Asistente do Profesor Arquitecto Fernando Távora entre 1991 e 1998. Concibiu escenografías para Olga Roriz, de o cal se destaca Propiedade Privada (1996)premiada co Premio Architécti, Lisboa, en 1997, e o Highly Commended, AR Awards for EmergingArchitecture 2000, London, en 2000; Paulo Castro, Vermellos Negros e Ignorantes (1998); João Lourenço, O Bobo e a súa Muller esta Noite na Pancomédia(2003); Ricardo Pais, António Pires, Carlos Pimenta, entre outros creadores portugueses. Para A Escola da Noite asinou, entre outras, as escenografías de Amado Monstro (1992), Comedia sobre a divisa da cidade de Coímbra, Unha Visitação (1995), Acto Cultural (2001), Amor de Don Perlimplín con Belisa en su jardín (2002), Animais Nocturnos (2011) e, con Luísa Bebiano, O Abajur Lilás (2012), As Oracións de Mansata (2013), Embarcación do Inferno (2016), Palhaço velho, precísase (2020) e Bosque de Enganos (2021).
Elenco
Ana Teresa Santos, Carlos Meireles, Igor Lebreaud, Maria Quintelas, Miguel Magalhães, Mónica Camaño, Nuno Meireles, Ricardo Kalash e Sérgio Ramos
Ficha artística
Dirección musical: Hugo Sanches Música: Eunice Aguiar (soprano), Irene Brigitte (soprano), Patrícia Silveira (alto), Carlos Meireles (tenor), Sérgio Ramos (baixo), Hugo Sanches (alaúde e guitarra), Xurxo Varela (viola da gamba), Carlos Sánchez (corneta e flauta) e Rita Rodríguez (flauta) Escenografía: João Mendes Ribeiro e Luisa Bebiano Vestiario e atrezzo: Ana Rosa Assunção Deseño de luz: Danilo Pinto Asistencia de escena: Ana Teresa Santos, Igor Lebreaud, Miguel Magalhães Asistencia de dirección musical: Carlos Meireles Asistencia dramatúrxica: Nuno Meireles Tradución castelán: José Bento
Galería de imaxes