A ópera dos tres reás

Bertolt Brecht, autor

Bertolt Brecht é un dos dramaturgos máis destacados e anovadoras do século XX. Estudou de Medicina en Munich e durante a I Primeira Guerra Mundial traballou como enfermeiro nun hospital militar. Ao rematar a guerra, volveu aos seus estudos, que abandonou finalmente para dedicarse á literatura e ao teatro.

En 1924 trasládase a Berlín e comeza a traballar como dramaturgo no Deutsches Theater, onde se encontra con Erwin Piscator e Kurt Weill, con quen colaborará máis adiante. Nesta época, entrou en contacto cos círculos artísticos vencellados ao expresionismo e viron á luz as súas primeiras obras dramáticas: Baal (1920), Tambores na noite (1922), Na espesura das cidades (1921-1924) e Un home é un home (1927). En 1926 comezou a súa dedicación intensiva ao marxismo ao establecer un estreito contacto con Karl Korsch e Walter Benjamin. A súa Ópera dos tres peniques (1928) -con música de Kurt Weill- obtivo o maior éxito coñecido na República de Weimar. Daqueles anos datan a ópera Grandeza e decandencia da cidade de Mahagonny (1929), tamén con música de Weill, e as chamadas obras didácticas (A decisión, O que dice si, o que dice non, A excepción e a regra...). No ano 1929 casa con Helene Weigel, que será a súa compañeira e colaboradora ata a súa morte.

Será en 1930 cando empece a ter máis que contactos co Partido Comunista Alemán. O 28 de febreiro de 1933, un día despois da queima do Parlamento alemán, Brecht comezou o seu camiño cara ao exilio e tras unha breve temporada en Austria, Suíza e Francia, marchou a Dinamarca. En 1935 viaxou a Moscú, Nova York e París, onde interveu no Congreso de Escritores Antifascistas, suscitando unha forte polémica.

En 1939, temendo a ocupación alemá, marchou a Suecia; en 1940, a Finlandia, país do que tivo que escapar ante a chegada dos nazis; e en 1941, a través da Unión Soviética (vía Vladivostok), a Santa Mónica, nos Estados Unidos, onde permaneceu aillado seis anos, vivindo de guións para Hollywood. Nesta etapa de exilio escribiu, entre outras, as súas catro obras máis célebres: Galileo Galilei (1938), A boa persoa de Sezuán (1938-1940), Nai coraxe e os seus fillos (1941) e O círculo de tiza caucasiano (1944-1945).

En 1947 levouse á pantalla Galileo Galilei, con moi pouco éxito. A raíz da estrea deste filme, o Comité de Actividades Antinorteamericanas considerouno elemento sospeitoso e tivo que marchar a Berlín Este (1948), onde organizou primeiro o Deutsches Theater e, posteriormente, o Theater am Schiffbauerdamm.

En Berlín, xunto coa súa esposa Helene Weigel, fundou en 1949 o coñecido Berliner Ensemble, e dedicouse exclusivamente ao teatro ata a súa morte en 1956, cando estaba a ensaiar A vida de Galileo.

Kurt Weill, compositor

Nacido en Dessau (Alemaña) no seo dunha familia xudía (o seu pai era cantor dunha sinagoga), Kurt Weill mostrou un talento musical desde pequeno. Estudou composición no Conservatorio de Berlín e con Ferruccio Busoni, baixo cuxa sombra compuxo a súa primeira sinfonía, influída polo estilo expresionista de moda naqueles tempos en Berlín.

Aínda que tivo certo éxito coas súas primeiras obras, Weill tendía cada vez máis cara á música instrumental e o teatro musical. En 1926 estreou en Dresden a súa primeira ópera, O protagonista, nun só acto e con libreto de Georg Kaiser. Pero foi o seu O novo Orfeo (1925), unha cantata para soprano, violín e orquestra baseada nun poema de Iwan Goll, o que marcou un momento crucial na súa carreira. A estética moderna fíxose máis evidente na ópera surrealista dun só acto Palacio Real (1926) sobre un libreto de Iwan Goll, así como na ópera bufa O tsar déixase fotografar (1927), cun libreto de Georg Kaiser.

Weill obtivo o éxito definitivo con A ópera dos tres peniques (1928), escrita en colaboración co dramaturgo Bertolt Brecht, en que a feroz crítica social que a obra contén se expresa por medio dunha música composta para unha orquestra de cabaré. Dous anos despois desenvolveu aínda máis este estilo en Grandeza e decadencia da cidade de Mahagonny, obra dunha ácida sátira social de Brecht, con quen Weill tamén colaborou en Final feliz (1929). Cada vez máis incómodo coas restricións que impoñía Brecht ao papel da música no seu teatro político, Weill buscou outros colaboradores, como o escenógrafo Caspar Neher, que escribiu o libreto da súa ópera épica en tres actos O aval (1931), e volveu colaborar con Georg Kaiser na comedia musical O lago de prata (1932).

A música de Weill non era do agrado dos nazis, que provocaron alborotos durante as súas representacións e organizaron campañas de boicot para impedir a montaxe das súas obras. Esta situación obrigou a Weill e a súa esposa, a cantante Lotte Lenya, a abandonaren Alemaña en marzo de 1933 e establecérense en París, onde continuou brevemente a colaboración con Brecht n’Os sete pecados capitais, un "ballet cantado" para a compañía de George Balanchine. Tamén escribiu a música para a obra de Jacques Deval Marie Galante.

En setembro de 1935, Weill viaxou aos Estados Unidos para supervisar a montaxe de Max Reinhardt da obra épica de Franz Werfel, para a que escribira a música. Tras moitos atrasos, a obra representouse en 1937, parcialmente truncada, como A estrada eterna. Entrementres, o Group Theatre recrutou a Weill para colaborar co libretista Paul Green no musical Johnny Johnson, baseado libremente na novela O bo soldado Schweik, do autor checo Jaroslav Hašek. A súa música, aínda recoñeciblemente "europea", foi un éxito e consolidou a Weill no panorama musical norteamericano. Animado polo seu triunfo, e convencido de que o teatro comercial ofrecía máis posibilidades ca a ópera tradicional, Weill e Lenya decidiron quedar nos Estados Unidos e solicitar a nacionalidade norteamericana, que obtiveron en 1943.

Durante os anos seguintes, Weill compuxo musicais da importancia de Knickerbocker Holiday (1938), que foi un éxito relativo, pero que consagrou a súa famosa September Song; Lady in the dark (1941), con letras de Ira Gershwin; One touch of Venus (1943), Street scene (1947), Love life (1948) e Lost in the stars (1949). Weill estaba a traballar nunha versión musical de Huckleberry Finn de Mark Twain cando sufriu un ataque ao corazón. Morreu o 3 de abril de 1950, un mes despois de facer os cincuenta anos